ผู้สูงอายุกับการออกกำลังกาย

สำหรับที่บ้านใครมีผู้สูงอายุแล้วจะเข้าใจดีว่าเป็นช่วงวัยที่เราจะต้องให้การดูแลเป็นพิเศษไม่ต่างตากวัยเด็กเลย เพราะผู้สูงอายุมีสภาพร่างกายที่ค่อนข้างเสื่อมสภาพจากการใช้งานมาตลอดช่วงอายุ รวมไปถึงสภาพจิตใจที่ต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด ซึ่งหลายคนอาจจะเข้าใจว่าผู้สูงอายุไม่ควรออกกำลังกายแล้ว เราะกลัวจะได้รับบาดเจ็บ แต่แท้จริงแล้วการออกกำลังกายจะเป็นส่วนที่ช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้กับร่างกาย รวมไปถึงช่วยเสริมสร้างให้อารมณ์และจิดตใจดีขึ้นด้วย 

การออกกำลังกายในผู้สูงอายุ แบ่งออกเป็น 4 รูปแบบ ได้แก่ เพิ่มการไหลเวียนโลหิต เพิ่มการทำงานของหัวใจและหลอดเลือด (แอโรบิค), เพิ่มการทำงานของกล้ามเนื้อ ข้อต่อส่วนต่าง ๆ เป็นการออกกำลังกายฝืนแรงต้าน, เหยียดยืดข้อต่อส่วนต่าง ๆ ป้องกันอาการข้อยืดติด และฝึกการทรงตัว

การออกกำลังกายของผู้สูงอายุ จะช่วยชะลอความเสื่อมของระบบต่าง ๆ อีกทั้งยังช่วยเพิ่มความแข็งแรงทนทานให้กับกล้ามเนื้อ ควบคุมการทำงานของระบบต่าง ๆ ให้มีความสมดุล ในบางครั้งยังช่วยให้ผู้สูงอายุได้เข้าสังคม กรณีออกกำลังกายนอกบ้าน จึงเป็นผลดีต่อสภาพจิตใจโดยตรง ประโยชน์ของการออกกำลังกายมีอยู่หลากหลาย สรุปได้ดังนี้

ประโยชน์ของการออกกำลังกายนั้นมีมากมายทั้งในวัยเด็ก วัยรุ่น วัยกลาง และผู้สูงอายุ สำหรับผู้สูงอายุนั้นการออกกำลังกายจะช่วยชะลอความชรา ช่วยให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้ดี กล้ามเนื้อแข็งแรงและทนการทำงานได้นานขึ้น กล้ามเนื้อและข้อต่อยืดหยุ่นดีขึ้น การทำงานของอวัยวะต่าง ๆ มีการประสานกันดีขึ้น ช่วยเรื่องการทรงตัว เพิ่มภูมิต้านทาน ช่วยให้ระบบขับถ่ายดีขึ้น เป็นต้น

ในการออกกำลังกายของผู้สูงอายุ มีข้อควรระวังมากกว่าวัยอื่น เนื่องจากเป็นวัยที่กล้ามเนื้ออ่อนแอกว่าวัยอื่น การทรงตัวอาจทำได้ไม่ดีเท่ากับวัยอื่น และที่สำคัญผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคประจำตัว ซึ่งเกี่ยวข้องกับการออกกำลังกายโดยตรง ก่อนการออกกำลังกายผู้สูงอายุควรสำรวจสภาพร่างกายของตนเองให้ดีก่อน หากมีโรคประจำตัวควรพบแพทย์เจ้าของไข้เพื่อปรึกษาเกี่ยวกับการออกกำลังกายที่เหมาะสม เพราะบางโรคอาจกำเริบได้เมื่อออกกำลังกาย เช่น โรคความดันโลหิต ที่อาจเพิ่มสูงขึ้นเมื่อออกกำลังกาย จึงต้องควบคุมความดันให้อยู่ในระดับปกติก่อน จึงจะเหมาะสมต่อการออกกำลังกาย นอกจากนี้ผู้สูงอายุควรออกกำลังกายด้วยท่าง่าย ๆ เพื่อป้องกันอันตราย 

การออกกำลังกายที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุนั้น ควรมีการตรวจสุขภาพก่อนการออกกำลังกาย ให้หลีกเลี่ยงท่าออกกำลังกายที่มีการเกร็งหรือเบ่งมากเกินไป ในบางรายอาจทำให้ความดันสูงขึ้นได้ โดยเฉพาะท่าที่ทำให้ต้องกลั้นหายใจ หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายที่มีการปะทะ การแข่งขัน เพราะอาจเกิดอันตรายได้